Золоогийн Блог

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/0oD87qc5oJA&hl=en" width="425" height="325" wmode="transparent" /]

За би гэдэг хүн нэлээд хэсэг блог бичихээ завсарлаж байгаад өнөөдөрөөс бичихээр шийдлээ.

Интэрнэт хөгжиж буй өнөө үед бараг бүх л хүн WEB хуудастай болохыг зорьж чадахаараа л оролдоцгоож байна. Ингээд өнөөдөр хэрхэн яаж IIS server- ийг суулгах талаар өөрийн мэдлэгээс хуваалцахаар шийдлээ.

Хэрвээ та Windows XP Professional -ийг өөрийн PC дээр суулагасан бол та Microsoft’s web server, Internet Information Server 5.1 (IIS) ийг өөрийн PC дээр ҮНГҮЙ гээр Windows XP Pro installation CD -ийн тусламжтайгаар дараах зааварын дагуу суулгаж ажиллуулах боломжтой.
Read the rest of this entry »

Манай найз утсаар ярилаа. Америкаас. Лос Анжелесийн монголчуудын шинэ жилийн vдэшлэгэнд хэрэг болох “Замд гаръя”, “Манай гарагийн залуус” зэрэг дууны фонограмм захиж байна. Яваад хоёр сар болсон, яг хоёр сарын дараа ирнэ. Манай хvн угаасаа жилийн утаатай хагасыг эхнэртэйгээ Америкт єнгєрєєгєєд, хавар нь эх орондоо ирж зун уралдуулах морио барьж уядаг ажилтай. Тэр ашигт малтмалын орд цуглуулах хоббитой баян хvн биш. Yргэлж дутуугаа гайхаж, vгvйгээ нэхэж явдаг эмзэг давхаргын нэгэн ч бас биш. Байдаг л дундаж монгол. Харин бас нэг найз маань сая “Land cruiser 200” авч уналаа. Хулгай хийсэнгvй, хадгаламж луйвардсангvй, авлига авсангvй, архи хордуулсангvй. Хэний ч ємнє нvдэнд ил, нvvр бардам байдаг ажлаа нэр тєртэй хийж чадаад л авсан.
Read the rest of this entry »

Пиво их уухаар гvзээ сууна хэмээн хvмvvс татгалзах нь цєєнгvй. Гэхдээ пивонд сул талаас гадна давуу тал єчнєєн байдаг гэнэ.
-Хачирхалтай баримт дэлгэхэд 18-р зуун, 19-р зууны эхээр зарим оронд ихэнх эмийг пивоор даруулж уухыг зєвлєдєг байжээ.
-Мюнхений институт пивог судлан vзсэний vндсэнд нэг литр шvvгээгvй пиво нэг литр сvvнээс 10 дахин ашигтай болохыг баталсан байна.
-Германд шvvгээгvй, дрожж дээр нь хєвсєн пивог “Hefe Weizen” (улаан буудайн дрожж) гэж нэрлэдэг. Ийм пивог уусан хvний нvдэн дээр хэзээ ч євдєг гардаггvй бєгєєд арьс нь сэргэдэг байна. Учир нь ийм пивонд В бvлгийн витаминууд ихээр агуулагддаг гэнэ.
-Пивог байнга хэрэглэвэл хорт хавдраар євчлєх эрсдэл 2-3 дахин буурдаг болохыг Японы судлаачид тогтоожээ.
-єлєн элгэн дээрээ нэг аяга пиво уух нь ходоодны илvvдэл шvvсийг арилгадаг. Иймээс пиво нь ходоодны vрэвслийн vед хамгийн ашигтай.
-Пиво нь бие махбодоос хєнгєн цагааны давсыг ялгаруулж гаргадаг. vvнээс єєр ямар ч шингэн ийм чадвар байдаггvй болохыг судалгаагаар баталжээ.

-Пивотой усанд орвол хєлс ялгаралтын хэмжээ хэвийн болно. Хэрвээ таны хєлс маш ихээр гарч байвал бvлээн усанд нэг шил пиво хийгээд хэсэг хэвтээд vзээрэй.

-Пивотой маск, тос нь vрчлээг тэнийлгэхэд тустай. Та єндєгний шарыг бага зэргийн пивотой хольж, нvvрэндээ тvрхээд vзээрэй. vр дvн нь тун удахгvй мэдрэгдэнэ шvv.

-Шинэхэн пивоны хєєс vрчлээг арилгадаг. Пивоны маск тослог арьсанд маш єндєр vр дvнтэй. Энэ нь арьсны уян хатан байдлыг нэмэгдvvлж, цусны эргэлтийг сайжруулан, тос ялгаралтыг багасгаж, арьсны нvх сvвийг багасгадаг байна.

-Ханиадыг пивоор эмчилж болно. Нэг халбага зєгийн балыг нэг аяга халуун пивонд хийгээд уувал ханиад тэр дороо намдана.

-vсний хэлбэрээ удаан хадгалахын тулд пиво тvрхэж болно. Хэрвээ пивог vсэндээ тvрхээд хэсэг хугацаанд байлгавал vс гялалзаж, уян хатан болж. унах нь багасдаг.

-Чехvvд бєєрний євчнєєр євчлєх нь харьцангуй бага байдаг гэнэ. Учир нь тэдний уудаг пиво бєєрний чулууг устгадаг байна.

-Пиво бие махбод дахь бодисын солилцоог идэвхжvvлж, эсийг залуужуулдаг. Туршлагаас vзэхэд пивог тодорхой хэмжээгээр тогтмол хэрэглэдэг хvмvvс огт хэрэглэдэггvй хvмvvсээс харьцангуй хожуу єтєлдєг гэнэ.

-єдєрт ойролцоогоор нэг аяга пиво хэрэглэх нь зvрх судасны євчний эрсдлийг бууруулж, бєєрєнд чулуу vvсэхээс сэргийлж, биеийн эсэргvvцлийг сайжруулдаг болохыг Чех, Германы эрдэмтэд тогтоожээ.

-Пиво нь кока-кола, чихэртэй алимны шvvс, жимсний ундааг бодвол харьцангуй бага калоритой гэнэ.

эхийг www.caak.mn ээс бэлтгэв.

за тэгээд ер нь хэтрүүлж уувал гүзээ суухаас биш тааруулж уувал эм л юм байна.

Удахгүй шинэ жил болох гэж байгаатай холбогдуулан нэгэн сонирхолтой аргыг танилцуулах гэж байна. Баярын үеэр бид тунгаа хэтрүүлж уудаг тул аль болох гарандаа цэвэр ус ч юм уу өөр нэгэн зүйл барих хэрэгтэй. Иймээс танд архи уугаад согтохгүй байж болох алхмуудыг толилуулж байна.

1. Түүхий өндөг

Түүхий өндөг нь этанолийн бодисуудыг цусанд орохоос хамгаалдаг байна. Харин аль болох согтохгүй хугацаа хэрэгтэй бол төмсний нухаш идэх хэрэгтэй. Төмс нь бараг спиртийн 40% -ийг өөртөө шингээж чаддаг байна. Түүнчлэн та ууж байгаа дарснаасаа хоёр дахин их юм уух хэрэгтэйг санах хэрэгтэй. Мөн ууж байгаа үедээ алим, усан үзэм зэргээс татгалзаарай. Баяр дууссаны дараа унтахынхаа өмнө нэг стакан сүү уух хэрэгтэй. Ингэснээрээ өглөө сэрэхэд бүх төрлийн хортой бодисуудыг таны биенээс устгасан байх болно.

2. Нүүрсэн эм

Нүүрсэн эм гэж манайхан ярьж заншсан хар өнгөтэй идэвхжүүлсэн, нүүрсээр хийсэн эм байдаг. Энэ эмийг эмийн сангуудаас авч болох юм байна. Гэдэсний өвчинд хэрэглэдэг эм аж. Түүнийг ууснаар архины согтоох чадвар буурдаг. Архи уухаасаа 10-15 минутын өмнө 2-4 ширхгийг ууна. Тэгвэл та ухаанаа алдтал согтохгүй юм байна. Гэхдээ энэ надад нээг их таалагдахгүй байгаа юм.

3. Алмагель

Алмагель гэдэг эм ч гэсэн архины согтоох чадварыг бууруулдаг байна. Ууж эхэлхээс өмнө 2-3 халбагыг уух хэрэгтэй. Найр наадам сунжираад ирвэл 30 минутын зайтай бага багаар уух шаардлагатай. Ингэвэл таны согтуурал бусдад, болон танд ч мэдэгдэхгүй байхнээ. Энэ ч бас нэг л таалагдлахгүй байгаа арга гэх үү дээ.

4. Хар будаа

Хар будаа буюу овъёос, хүүхдийн каш маш их үр дүгтэй юм байна. Архи хэрэглэхээсээ хагас буюу бүтэн цагийн өмнө нэг тавгийг халуунаар нь идэх хэрэгтэй. Ингэсэн байхад эргэн тойрны тань хүмүүс бүгд тасарчихаад байхад л та зүв зүгээр суух болно.

5. Улаан буудай

Улаан буудайн хивгийг шилэн аяга буцалсан усанд хоолны нэг халбагаар хийж хутгаад халуунаар уух ч бас л нэг шилдэг аргын нэг. Түүнчлэн нашатырын спиртийг нэг аяга буцалсан усанд нэгээс хоёр дусаагаад уух нь сүүлд шартахгүй байхад тусалдаг гэнэ.

6. Баяраар юу уух вэ?

Хамгийн аюултай согтууруулах ундааны төрөлд коньяк, ром дарс, виски, ликёр зэрэг ордог бол, хамгийн аюултай хольц нь архи болон Портвэйн , архи болон Оргилуун дарс, вино болон пиво, вермут болон Коньяк зэрэг байдаг байна. Согтууруулах ундааг ууж байгаа хүн зайлшгүй мэдэх гурван дүрэм байдаг. Үүнд: чихэрлэг зүйлээр даруулж уухгүй байх, градус хэтрүүлэхгүй байх, нэг хундага дарсыг хоёр хундага цэвэр усаар даруулж уух гэсэн үндсэн дүрэм байдаг байна.

Дээр нь нэмж хэлхэд архи ууж байхдаа юм сайн идэх хэрэгтэй шүү. Өлөн ходоодон дээр хэзээ ч бүү архи уу. Мөн хоол идчээд яадаж 20 минутын дараагаас ууж эхлэхгүй бол шингэж амжаагүй хоолноос чинь түрүүлээд архи чинь үйлчилнэ шүү гэдгийг нэмээд хэлчий. За тэгээд Архиа бага ууж айргаа их уу. гэж

1. Дефрагментлэж байх - Хатуу дискээ та байнга дефрагментлэж байх нь батерейны ажиллагааг уртасгах чухал нєлєєтэй. Учир нь батерей нэлээд иддэг эд ангиудын тоонд хатуу диск зvй ёсоор орно. Диск хэдийчинээ бага ажиллана, тєдийчинээ батерейнд хэмнэлттэй. Дискний унших толгой фрагментлэгдсэн єгєгдлийг хайж дискийг удаан хугацаагаар ашиглах ба тэр хэмжээгээр батерейны цэнэг хорогдоно гэсэн vг. Тиймээс дискээ байнга дефрагментлэж доторх тасарсан єгєгдлийг нэгтгэж байх нь бvтээмжийг єсгєєд зогсохгvй эцсийн дvндээ батерейг чинь хэмнэх нь байна. (Мэдээж энэ vйлдлийг vндсэн тэжээлд холбосон vед гvйцэтгэх нь ойлгомжтой!)

Mac OSX vйлдлийн системvvд нь фрагментчлэлийн автомат vйлдлvvдтэй байдаг тул энэ арга Apple системд хамаарахгvй байж болох юм.

2. Дэлгэцийн гэрэлтэлтийг бууруулах - Ихэнх ноутбуукууд дэлгэцийн гэрэлтэлтээ бууруулах боломжтой байдаг. Зарим нь бvр процессор тvvний хєргvvрийн бvтээмжийг єєрчлєх боломжтой ч байна. Энэхvv гэрэлтvvлэг, процессор, ашиглагдаж буй хєргvvрийн чадал заргийг бууруулах нь батерейны чинь ажиллагааны хугацааг зохих хэмжээгээр уртасгана.

3. Давхар ажиллаж программын тоог цєєлєх - Itunes, Desktop Search гэх мэт ер нь процессорыг зохих хэмжээгээр ачаалж буй онц шаардлагагvй ямар ч программыг хааж байх. Нэгэнт процессор ачаалалтай байна гэдэг нь батерейг чинь тэр хэмжээгээр иднэ гэсэн vг.

4. Нэмэлт devices-ыг унтраах - Ноутбуукны батерейгээр цэнэг авч ажиллах USB тєхєєрємж device (vvнд хулгана & WiFi адаптер гэх мэт)-ийг ашиглаагvй vед салгах, унтраах.

5. RAM нэмэх- Санах ойн хэмжээг єсгєх нь бvтээмжийг єсгєєд зогсохгvй батерейг хэмнэхэд чухал нєлєєлнє. Учир нь vйлдлийн систем физикал санах ойгоос давсан том хэмжээний программыг ачаалах vед хатуу дискэн дээр нєєцєлсєн виртуал санах ойг ашиглаж эхлэх ба тэр хэмжээгээр дээр єгvvлсэнчлэн хатуу диск нь батерейн цэнэгийг “идэж” эхлэх юм.

6. CD/DVD биш хатуу дискийг ашиглах - CD/DVD уншигч нь хатуу дискээс хамаагvй илvv цахилгаан зарцуулалттай. Тиймээс байнга ашигладаг CD/DVD-гээ виртуал диск болгон хатуу дискэн дээрээ хадгалж авах нь зvйтэй.

7. Батерейн контактийг цэвэр хадгалах - Ноутбуук компьютер болон батерей хоёрын цэнэг дамжуулалцах металл контактыг цэвэрлэгээний спирт шингээсэн даавуугаар байнга цэвэрлэж байх. Ингэснээр цэнэг алдагдалгvй vр дvнтэй дамжуулагдах болно.

8. Батерейгээ арчлах - Цэнэглэгдсэн батерейг удаан хугацаагаар ашиглахгvй орхихоос зайлсхийх хэрэгтэй. Мєн Li-On тєрлийн батерейг суутал нь цэнэг алдуулах нь сайн биш.

9. Hibernate-ийг standby-ийн оронд хэрэглэх - Хэдийгээр ноутбуукийг standby горимд оруулах нь зарим талаар цахилгаан хэмнэх, мєн нэн даруй ажлын горимд оруулах давуу талтай байх боловч ноутбуукийг батерейгаар ашиглаж байгаа vед hibernate горимыг ашиглах нь зvйтэй. Hibernating горим нь таны ажиллаж байх vеийн тохируулгыг хадгалахын зэрэгцээ компьютерийг бvрмєсєн унтраадгаараа цахилгаан хэмнэлтийн хувьд standby горимоос хамаагvй илvv.

10. Ажиллагааны температурыг бууруулах - Таны ноутбуук халалт ихтэй ажиллах тусам энергийн алдагдал их байна. Тиймээс ноутбуукээ шууд нарны тусгалгvй газар, тэгш гадаргуу дээр байрлуулж ажиллуулахын зэрэгцээ процессорын хєргєх системийн нvх сvвийг элдвийн зvйлээр хааж бєглєхєєс болгоомжлох хэрэгтэй.

11. Power options-ийг тохируулах - vйлдлийн системийн Control panel тохируулгаас ‘Power Options’ цэс рvv орж ажиллагааны vе дэх батерейд зориулсан цахилгаан зарцуулалтыг тoхируулах. (‘max battery’ for maximum effect” тохируулгыг сонгох).

12. Ноутбуукээ зєв ашиглах - vvнд зарим программ эцсийн дvндээ батерейд єєр єєрєєр нєлєєлдгийг мэдэх хэрэгтэй. Жишээ нь email шалгах, word дээр ажиллах зэрэг vйлдлvvд нь тоглоом тоглох болон DVD кино vзэхээс харцангуй бага цахилгаан зарцуулна. Тиймээс батерейгээр ажиллаж буй vед та єєрєє ухаалгаар хэрэглээгээ тохируулах нь байна.

Европчууд аль эртнээс Японд хүмүүс урт насалдаг, эрчүүд нь зүрхний шигдээсээр бага өвчилдөг, харин гейша нар нь дур булаам, сайхан галбиртай байдгийг анзаарсан гэдэг. “Японы” гэсэн тодотголтой бага калортай хоол хүнс орчин үед моодонд ороод байна.

Гейша нарын хэрэглэдэг энэхүү хоолны дэглэмийг 13 хоногийн туршид мөрдөж чадвал таны биеийн бодисын солилцоо эрс буурч 5 – 7 кг илүүдэл жингээ гээх болно.

Хэрэв та гейша нарын дэглэмийг тэсвэр тэвчээр гарган мөрдсөн хэр нь 14 дэх өдрөөс нь цөцгийтэй банш идээд эхэлбэл таны жин мэдээж эргээд хуучин хэвэндээ орно. Тиймээс та багагүй хугацаанд дэглэм барьж хооллох хэрэгтэй.

Гейша нарын хоолны дэглэм,

Эхний өдөр: Өглөө – хар кофе. Өдөр – 2 ширхэг чанасан өндөг, ургамлын тостой шинэ байцааны салат, нэг стакан улаан лоолийн шүүс, эсвэл нэг ширхэг улаан лооль. Орой – шарсан эсвэл чанасан загас 200 гр, шинэхэн байцааны салат ургамлын тостой.
Read the rest of this entry »

Хэд хоногийн өмнө 11 дүгээр сарын 26-ны нэгдэх өдөр орон даяар амарлаа. Амардаг болоод бараг хориод жил болж байна. Улсын бага хурлаас март, октъябр, майн нэгэн гэсэн гурван амралтын өдрийг хасаад оронд нь 11-р сарын 26, мөн цагаан сараар амруулж байхаар тогтсон юм. Цагаан сар ч яахав, ойлгомжтой. Харин яахаараа 11-р сарын 26-нд амарч баяралдаг билээ?

Социализмын үед энэ өдрийг төдий л тоодоггүй байсан юм. Харин ерэн оноос хойш “улс тунхагласны баяр” гэж нэрлэн зурагтаар хуучны хувьсгалт кино үзүүлж баярлах болжээ. Киноны үйл явдал түүхийн үнэнийг гуйвуулж дамшигласан сэдэвтэй. Монгол улс байтугай орчлон ертөнц 1921 онд анхлан үүссэн ч юм шиг. Баярын цаад ач холбогдлыг төдий л анзаардаггүй, баярлах болсонд нь баяралдаг нь бидний унаган зан болохоор огт тоодоггүй. Тархай бутархай амьдралтай нүүдэлчдийн хувьд биентэйгээ уулзах нь нэг ёсны баяр байжээ.

Махсана гэгчээр хүнсдэг байж. Намар зуны цагт хөдөө хээр ч хамаагүй хэд гурваараа тааралдвал тэр дор нь найр наадам үүсгэдэг зан одоо ч ялангуяа говийнхонд хадгалагдсаар. Эв хамтын нийгэм байгуулж байх үед бригад, суман дээр гол төлөв үзэл суртлын зориулалттай бөөгнөрөл олон зохиодог болсон нь нүүдэлчдэд биентэйгээ уулзахын баяр дагуулдаг байв. Сонин уншлага, бригадын өдөрлөг, социалист уралдааны дүгнэлт, сонгууль гээд олуулаа уулзах далим болгон цаад учир шалтгаанаасаа үл хамаараад баяр.

Тавиад оны дундуур арьс өнгөниы өвчин эдгээх кампанит ажил улс даяар өрнүүллээ. Малчид аль нэг суурин гацаанд “улаан тариа” гэж нэрлэгдсэн яр тэмбүү эдгээх тариа хийлгэх дуудлага авна. Хөгшин хөвөөгүй баяр хөөр болон аль өнгөтэй өөдтэйгээ өмсөж, дэлийг нь зассан олигтой морио унаж, гоёж гоодсон нөхөд хөөр бахархал болон давхиж ирнэ. Өнөөгийнхөн энэ явдлын тухай шоолонгуй ярьж дурсдаг. Гэвч тариа тариулах гэхээсээ биентэйгээ уулзаж ярьж хөөрөх нь өөрөө гол баяр байсан гэдгийг улам бүр иргэншиж суурьшсан бид ойлгохоосоо ойлгохгүй нь их.

Уул нь 1924 оны 11-р сарын 26 бол улс тунхагласан өдөр биш юм. Монгол улсыг 1206 онд тунхагласан. Тунхагласнаа тун удалгүй дэлхий даяар мэдрүүлсэн. Сэлмийн хүчээр тунхаглан мэдрүүлсэн. Харин 1924 онд Монголд хаант засгийг халж Бүгд найрамдах улсын засаглалтай болсон билээ. Үзэл суртал, ангийн ялгааны талаас олон янзаар өөлж болох боловч юутай ч энэ өдөр Бүгд найрамдах улс болж өөрийн Үндсэн хуулиа баталсан юм. Өнөөгийн аль ч улсад Бүгд найрамдах улсын өдрөө ихэд чухалчлан үндэсний баяраа болгодог. Ихэнх оронд үүнээ Бүгд найрамдах улсын өдөр гэж нэрлэнэ.

Өнөөгийн аль ч улс оронд ихэд олзуурхан тэмдэглэдэг баяр нь тусгаар тогтнолын өдөр билээ. Одоо дэлхий дээр оршин буй ихэнх улс гүрэн гадны колони, протектрат, эзэмшилд байсан түүхтэй учир эх орон нь дахин тусгаар тогтносон өдрийг ихэд бэлэгшээн тэмдэглэдэг юм. Монгол улс 1911 оны 12-р сарын 29-нд Манж Хятадын вассаль эрхшээлээс салан тусгаар улсаа тунхаглан зарласан юм. Социализмын үед энэ ойг үл ойшоохоор барахгүй бараг л феодлын баяр шахам юм ярьдаг байв. Харин саяхан Ерөнхийлөгчийн санаачлагаар энэ өдрийг албан ёсны баяр болгохоор шийдсэн нь юутай сайн. 2011 онд Монгол улсын тусгаар тогтнолын 100 жилийн ой болно. Монгол улсын 800 жилийн ойг өргөнөөр тэмдэглэсний нэгэн адил хэдэн жилийн дараа энэ тэмдэглэлт ойд ач холбогдол өгвөл ядахнаа л биднийг басамжлагчдад томхон цохилт болох учиртай юмсан.

Тулгар төрийн ойгоо эртний уламжлалт төртэй улс орнууд сүр дуулиантай тэмдэглэдэг. Сталинийг амьд байх үед Орос улсын 1000 жилийн ойг тэмдэглэж байлаа. Ираны шах Пахлави Персийн 2500 жилийн ойг ёслол төгөлдөр тэмдэглэж байсан. Славяны ууган гүрэн болох Болгар тулгар төрийнхөө 1300 жилийн ойг ч сайхан тэмдэглэсэн. Тун эртний асуудал болохоор огноог яг олно гэж байхгүй, гэхдээ он нь барагцаагаар олддог бололтой.

Хятадууд 1912 оны Цинхайн хувьсгалын дараа эртний домгийн хаан Хуандийн төрийн 4609 жилийн ойг тэмдэглэсэн удаатай. Гэвч энэ бол барагцаалсан домог болохоос зуу зуун жилээр алдсан ч байж болох талтай дэндүү эртний улбаа ажгуу. Улс гүрнүүд өөрийн түүхээ улам урагшлуулж тоолох хандлага сүүлийн үед их ажиглагдах боллоо. Хэрэв солонгосчуудын саяхнаас ярих болсонд үнэмших юм бол тэдний тулгар төрийн түүх бараг л 4 мянган жилийн намтартай бололтой.

Эх сурвалжид дурьдсанаар нүүдэлчдийн анхны тулгар төр Хүннү улс МЭӨ 209 онд байгуулагджээ. Ингэхээр энэ он бол манай тулгар төр үүссэний 2216 жилийн ой болж таарлаа. Ингэхээр 2011 онд тулгар төрийн 2220 жил, тусгаар тогтнолын 100 жилийн ойг давхардуулан ёслол төгөлдөр тэмдэглэж болж байна. Бид эртний түүхт ард түмэн. Энэ бол бидний нэгэн бахархал. Зүй ёсны бахархал бол эрүүл үзэгдэл. Харин Чингис хаан ажил олгогч, цалин тавигч юм шигээр өөрийнхөө өвөө гэж мэтгэн хөдөлмөр хийлгүй амьдрах гэж улайрах нь аль хэр оновчтой юм бол.

Наадам тэмдэглэдэг болоод магадгүй хэдэн мянган жил болсон байх. Зуны дэлгэр цагт болдог үндэсний наадам харин цагаасаа хамаараад янз бүр нэртэй байлаа. Нууц товчоо-нд ч наадам болсон тухай бичсэн нь бий. 1640 онд Занабазарыг анхдугаар Богдоор тодруулахад түүнд Даншиг өргөн наадам зохиожээ. Дан шүг гэдэг нь бат орших гэсэн утгатай төвд үг. Даншиг өргүүлж буй цаад эзнээ мөнх наслахыг ерөөж буй шашны ёслол. Ингээд даншигийн наадам гэдгийг бараг жил болгон зохиох болсон байна. Харин 1722 онд Богд болон Хэнтий уулыг тахиж наадам хийх болсноо Арван засгийн наадам гэх болжээ.

Монгол улс тусгаар тогтнолоо зарлаж хаант улс болсон тул 1912 оноос Даншиг наадам хийхээ больжээ. Арван засгийн наадмыг Монголын сүүлчийн хаан Богд Жавзандамбыг нас барах хүртэл тэмдэглэдэг болсон аж. Наадмыг 7-р сарын 11-нд Ардын засгийн наадам нэрээр тэмдэглэж байх тухай Засгийн газрын тогтоол 1925 онд гарсан аж. Тавиад оны үеэс энэ нь аяндаа Ардын хувьсгалын ойн наадам нэртэй болон өөрчлөгджээ. 1996 онд наадмыг Монгол улс байгуулагдсаны ой гэж тэмдэглэж байхаар тогтсон боловч хойтон жилээс нь Ерөнхийлөгчийн тушаалаар хүчингүй болсон байна.

Судлаачид оюун ухааныг сайжруулах зорилгоор олон онол боловруулж гаргажээ. Үүнд үгийн сүлжээ таавраас эхлээд биеийн хүчний дасгал , хүйтэн шүршүүрт орохыг хүртэл зөвлөсөн байв. Тэгвэл эрдэмтэд оюуны хөгжилд хүний амьдралын хэв маяг тэр тусмаа хооллолт ихээхэн үүрэгтэй болохыг тогтоожээ.

Хар шокалад, зүсэм чанасан хүйтэн мах идэхэд тархины үйл ажиллагаа мэдэгдэхүйц сайжирч буйг эрдэмтэд тодорхойлжээ. Харин сексийг тэд нас хөгширтөл хүний оюун ухааны чадавхийг хадгалах хамгийн шилдэг арга гэнэ шүү. Мөн Хэн оюун ухааны чадавхиа дээшлүүлэхийг хүснэ тэр тамхинаас бас “савангийн дуурь” үзэхээс татгалзах хэрэгтэй.

Мөн үргэлж өвчин ярьж, амьдралаа зүхэж суудаг найзаасаа ч татгалзах хэрэгтэй гэнэ. Үүний зэрэгцээ хүүхэдтэй ойр байх, ном чанга унших, олны өмнө илтгэл тавьж байх хэрэгтэй гэж зөвлөсөн байна.

Сэтгэл судлаач, профессор Терри Хорна «Teach Yourself: Training Your Brain» хэмээх номондоо « Амьдралын зөв хэв маягийг сонгож чадвал хүний наснаас үл хамааран оюун ухаан нь улам тэлж байдаг» хэмээн бичжээ.